Afgelopen woensdag werden tijdens een gala in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam de door Bits of Freedom geïnitieerde Big Brother Awards uitgereikt aan organisaties die op grove wijze de privacy schenden. Een goed initiatief om overheden, bedrijven en consumenten bewust te maken over privacy en veiligheid van data. Facebook kreeg de prijs als bedrijf, maar is dit terecht?

Je schendt zelf je privacy!

Ik denk persoonlijk dat de gebruiker er zelf debet aan is wanneer zijn of haar privacy geschonden wordt op Facebook. Ik mocht dit gisteren toelichten tijdens een uitzending van Onder Ons, een programma van Omroep Brabant met achtergronden achter het nieuws.

Mijn stelling was dat de gebruikers zelf allerlei informatie onbeschermd plaatsen. Op die manier zijn zij zelf verantwoordelijk voor hun privacy. Dit had ik ook gemeld op de Dutch Facebook Group en daar waren de leden het met me eens.

Hoge bomen vangen veel wind

Natuurlijk is het zo dat niet iedereen zich daar bewust van is en daar zou Facebook zeker meer op in kunnen zetten. Maar ik denk dat Facebook aan de vooravond van de beursgang zich hier goed tegen indekt. Die jongens zijn zeker niet achterlijk en zitten niet te wachten op allerlei procedures en negatieve buzz. Dat die negatieve buzz door tegenstanders van Facebook behoorlijk aangewakkerd wordt, is normaal. Dat gebeurde ook bij Google, Microsoft, Groupon (overigens terecht), etc… Hoge bomen vangen nu eenmaal veel wind.

Bits of Freedom

Een kijker van de uitzending waarin ik mijn mening deelde stuurde dit meteen op Twitter naar Bits of Freedom en die reageerden, zoals het hoort, hier meteen goed op. Ik heb dan ook toestemming om hun jury-rapport waarmee zij tot de toewijzing van de award zijn gekomen, te citeren en daar inhoudelijk op te reageren. Dat zal ik dan ook hieronder doen.

Citaat 1:

Facebook heeft een twijfelachtige reputatie op het gebied van privacy en krijgt steeds vaker de wind van voren. Maar niets weerhoudt haar: het bedrijf maakt nu haar eigen feestje door middel van een beursgang. Aandeelhouders willen daarna natuurlijk profiteren van de waarde van onze persoonlijke gegevens. En dat kunnen wij ook onszelf aanrekenen.

Het is een feit dat Facebook een enorme waarde aan data heeft met haar 846 miljoen gebruikers. Dat hier via o.a. datamining veel geld mee verdiend kan worden, is waar. Of dat een slechte zaak is, betwijfel ik, zeker zolang het statistische of demografische informatie betreft.  De laatste zin komt overeen met mijn mening: de schuld ligt bij ons, mits er sprake is van schuld in dit stuk.

Vervolgens wordt er een greep gedaan uit de keur aan klachten en onderzoeksresultaten. Dit zijn er vijf die ik allemaal even wil behandelen.

1. Facebook heeft toegegeven de internetactiviteit van haar gebruikers bij te houden, ook wanneer deze zich buiten Facebook.com bevinden. Bovendien bleek het bedrijf gegevens van niet-Facebook-gebruikers te verzamelen.

Facebook heeft toegang tot (beperkte) data van bezoekers aan een website die een Facebook plugin (bijvoorbeeld een like-button) hebben opgenomen. Dit gaat via cookies. Facebook heeft een duidelijk statement over wat er met deze data wordt gedaan en als je niet bent ingelogd, wordt dit niet gekoppeld aan je gebruikers-id. Eigenlijk dezelfde data die door de eigenaar van de betreffende website verzameld kan worden via bijvoorbeeld Google Analytics of een ander statistiek programma. Het is dus feitelijk anonieme data, behalve dat het inderdaad via ip-adressen en cookies wel gekoppeld zou kunnen worden aan een Facebook ID. Hier op Marketingfacts hebben wij ook zulke data van onze bezoekers. Zo kunnen wij ook zien welke bloggers en reageerders op de site zitten. Lees hier de verklaring van Facebook.

2. Facebook beloofde dat het de persoonlijke gegevens van haar gebruikers niet deelt met adverteerders, maar doet dat wel degelijk. Daarnaast krijgen apps toegang tot bijna alle persoonlijke data van gebruikers.

Volgens mij deelt Facebook niet jouw persoonlijke gegevens met adverteerders. Ze zouden wel gek zijn om hun grootste kapitaal weg te geven. Alleen wanneer je hier als gebruiker zelf toestemming voor geeft, zou een adverteerder data over jou kunnen krijgen. Hoe het adverteersysteem werkt staat hier netjes uitgelegd.

3. Facebook vertelde gebruikers dat zij toegang tot hun informatie konden beperken, bijvoorbeeld tot hun vrienden. Niettemin werd die data dan ook gedeeld met de apps van die vrienden.

Deze data is vaak nodig om de apps te kunnen laten draaien, zoals bijvoorbeeld games. Hoe kun je Draw Something spelen met je vrienden als de app je vrienden niet kan vinden? Social gaming is juist zo krachtig door deze koppeling. Ik zie hier geen gevaar in. Maar misschien kan iemand in de reacties dit gevaar wel aangeven? Je hoeft overigens niet mee te doen met deze games en je bent ook niet verplicht om in te gaan op verzoeken om een app te installeren.

4. Facebook is begonnen een Real Name Policy af te dwingen. Alleen onder een zogenaamde ‘echte naam’ mag men een account gebruiken. Iedereen die een artiestennaam heeft of een alias, moet er rekening mee houden dat zijn of haar gehele account opgeheven wordt. Dat terwijl er veel situaties denkbaar zijn waarin het gebruik van een alias nodige bescherming biedt, bijvoorbeeld voor bloggers in weinig democratische regimes.

Google hanteert dit ook bij Google+. Dit is onder andere om te voorkomen dat mensen anonieme accounts aanmaken voor bijvoorbeeld cyberpesten en andere vormen van misbruik. Ik denk dat dit een kwestie van een keuze is. Ik denk niet dat het aan Facebook of Google is om speciale ruimte te creëren voor bloggers in dictatoriale regimes. En laten we eerlijk zijn, ook een real name kun je zelf aanmaken als bijvoorbeeld Lulletje Rozenwater. Dat klinkt voor Facebook en Google ook als een echte naam. Artiesten kunnen natuurlijk gewoon een fanpage aanmaken. Persoonlijk vind ik dit zelfs een positieve ontwikkeling wat betreft een transparantere wereld waar mensen zich niet langer verschuilen achter aliassen. Dat hoeft trouwens niet iedereen met me eens te zijn. ☺

5. Sinds 2011 bouwt Facebook in Europa een databank met gezichtsgegevens van gebruikers via de tags die aan foto’s worden toegevoegd. Gebruikers 
is daarvoor nooit om toestemming gevraagd, noch konden ze eenmaal opgeslagen gegevens laten verwijderen. Pas op last van de Ierse Data Protection Commissioner (DPC) pastte Facebook dit enigszins aan.

Ja, dit is al aangepast. Ik vind het overigens wel makkelijk met het taggen van ge-uploade foto’s. Mijn vrienden bepalen dan zelf of ze auto-tagging toestaan of niet.

En als laatste:

Facebook maakt zichzelf rijk met de informatie die wij met onze vrienden en kennissen delen: met mensen die we vertrouwen. Nu het bedrijf naar de beurs gaat en alle aandeelhouders nadien winst uit hun investering willen halen, zal het pas echt werk maken van het uitbaten van onze persoonlijke data.

Zolang deze data op meta-niveau wordt gebruikt en er geen individuele data die te herleiden is naar een persoon wordt misbruikt, is het gewoon eerbare business. Als Facebook straks een beursgenoteerd bedrijf is, vallen zij onder allerlei toezichten die er zeker op zullen letten

De jury wil met de nominatie voor Facebook ook onderstrepen dat wijzelf niet vrij van blaam zijn. We werken hartelijk mee aan onze eigen privacyschendingen.

Mee eens, maar ik denk dat hier de nadruk op gelegd had moeten worden.

Conclusie: doe niet zo naïef!

Ik denk dat het mooier was geweest als Bits of Freedom de Big Brother Award had toegekend aan de naïeve internetgebruiker die, ondanks dat we het allemaal hoog op hebben met privacy,  zelf zijn eigen privacy en persoonlijke gegevens ruilt voor kortingen en entertainment. Je geeft aan app-ontwikkelaars toegang tot je gegevens in ruil voor een gratis spel. Je geeft Albert Heijn inzicht in je koopgedrag in ruil voor een bonus aanbieding. Dus mensen, wees niet zo naïef. Je geeft het zelf bewust weg en ga dan niet achteraf klagen over je privacy. Als je privacy je zo heilig is, ga dan niet in een telefoonboek staan. Betaal nergens met een pinpas of creditcard. Bel niet meer mobiel en blijf zeker van dat internet af.

Even ter afsluiting.

Ik ben voorstander van Bits of Freedom die mensen en organisaties bewust wil maken van onze privacy. Privacy is een burgerrecht en het is goed dat er voorvechters zijn om dit recht te handhaven. Dat neemt niet weg dat ik er ook kritisch naar durf te kijken en dit in dit stuk deel. Ik hoor graag jullie reacties hieronder!

Download of bekijk hier het volledige jury-rapport van de Big Brother Awards.

Dit artikel publiceerde ik eerder op Marketingfacts. Daar kun je ook reageren op dit artikel.